ميرزا فضل الله شيرازى ( خاورى )
864
تاريخ ذو القرنين ( فارسى )
و اعراب خراسان در ركاب نوّاب اميرزادهء ذىشأن پاى استعجال برگشايد . خود جناب ميرزا ابو القاسم قائممقام و آن سه نفر خائن نمك به حرام و محمد تقى خان عرب ميش مست حاكم سابق ترشيز و مهدى قلى خان قرايى برادر محمد خان فتنهانگيز و جعفر قلى خان ولد نجف قلى خان شادلو و جمعى از خدمتكاران اين صداقتخو را برداشته روى به دار الخلافهء طهران آورد . ايّام عاشورا را در ولايت سبزوار به تعزيهدارى جناب خامس آلعبا - عليه التحيّة و الثناء - به سر برد و پس از آن شاهراه درگاه [ 478 ] مجرّهپناه را مشيا على الرّأس درسپرد . رضا قلى خان زعفرانلو و محمد خان قرايى را دو روز قبل از ورود خود فرستاده ، روز چهارشنبه بيست و سيم شهر محرّم الحرام سنهء يك هزار و دويست و چهل و نه مغلولا وارد دار الخلافه شدند و نوّاب نايب السلطنة العليه نيز با جناب قائممقام و عبد الرضا خان نمك به حرام و ساير همراهان در روز جمعهء بيست و پنجم شهر مزبور عازم دخول آن ديار ارمدستور آمدند و حسب الامر اعلى ، جميع نوّاب شاهزادگان و امرا و خوانين با فرّ و شأن و توپخانه و زنبوركخانهء آتشفشان به استقبال حضرت وليعهد دوران شتافتند و آن حضرت را در يك فرسخى دار الخلافه به احترامى تمام دريافتند . خلاصه ، حضرت وليعهدى بعد از ورود در اندرون همايون شرفياب انجمن حضور گرديد و در بدايت ملاقات التفاتى از صاحبقران معدلتآيات ديد كه تا كنون گوش احدى در هيچ عهدى از عهود نشنيد . چون ابتداى فصل تابستان و هنگام توقف شاهنشاه عالميان در باغ دلگشاى نگارستان بود ، لهذا منزل نوّاب وليعهد دوران در برخى از مستحدثات شاهنشاه با فرهنگ و هوش و قريب به آن گلستان گلفروش و معروف به برج نوش است ، معيّن فرمود . رضا قلى خان ايلخانى و محمد خان قرايى را در ارگ همايون محبوسا نگاه داشتند و عبد الرضا خان يزدى را در فرّاشخانهء خارج ارگ اعلى غلّ و زنجير بر دست و پا گذاشتند - بمنّه و جوده .